Działalność nierejestrowana: Kompletny przewodnik krok po kroku
Pamiętam doskonale, jak sam kiedyś stałem na rozdrożu – wizja własnego biznesu ekscytowała, ale jednocześnie przerażała gąszczem formalności i wizją obowiązkowych składek ZUS, które mogłyby pogrzebać pomysł, zanim jeszcze zdążyłby nabrać wiatru w żagle. Właśnie wtedy usłyszałem o czymś, co wydawało się zbyt piękne, by było prawdziwe: działalność nierejestrowana. Dziś, w dobie, gdy elastyczność i niezależność zawodowa stają się dla wielu z nas czymś więcej niż tylko modnym hasłem – wręcz priorytetem życiowym – koncepcja działalności nierejestrowanej zyskuje na znaczeniu jako prawdziwie atrakcyjna alternatywa dla tradycyjnego, często zniechęcającego, prowadzenia biznesu. To taka drobna iskra, która pozwala rozpalić ogień przedsiębiorczości bez obawy o natychmiastowe spalenie mostów finansowych.
Ta forma prowadzenia drobnej aktywności zarobkowej cieszy się w Polsce rosnącą popularnością. I wcale się nie dziwię! Oferuje unikalną, bezpieczną możliwość testowania pomysłu na biznes, dorabiania do domowego budżetu, a wszystko to bez konieczności rejestrowania firmy w CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Co dla wielu jest najważniejsze? Ten słodki brak konieczności płacenia obowiązkowych składek ZUS na start. Jeśli więc zastanawiasz się, jak założyć działalność nierejestrowaną i co to oznacza dla Ciebie w praktyce – czy to w ogóle jest dla mnie? Czy to nie jakaś pułapka? – to wiedz, że ten przewodnik powstał właśnie z myślą o Tobie. Razem przejdziemy przez szczegółowe limity, obowiązki podatkowe i zbadamy, dla kogo to rzeczywiście jest opłacalne samozatrudnienie bez rejestracji.
Opowiemy o aktualnych przepisach, damy praktyczne wskazówki i co najważniejsze, wskażemy potencjalne pułapki, na które warto zwrócić uwagę. Chodzi o to, aby Twoje początki w świecie przedsiębiorczości były jak najbardziej płynne i w pełni zgodne z prawem. Nasz przewodnik wyjaśni, jak założyć działalność nierejestrowaną krok po kroku i pomoże Ci ocenić, czy ta forma jest wręcz idealna dla Twoich celów i marzeń o własnym kącie w świecie biznesu. Kwestia, jak założyć działalność nierejestrowaną, jest absolutnie kluczowa dla wielu początkujących. Pamiętaj, zrozumienie, jak założyć działalność nierejestrowaną, to Twój pierwszy, odważny krok do niezależności finansowej. Nie bój się, to prostsze niż myślisz!
Czym jest działalność nierejestrowana i dla kogo jest przeznaczona?
Wyobraź sobie, że możesz działać na własny rachunek, sprzedawać swoje produkty czy usługi, a jednocześnie nie musisz od razu rzucać się w wir skomplikowanych przepisów i tony papierkowej roboty. Właśnie tak działa działalność nierejestrowana, zwana też nieewidencjonowaną. Zgodnie z polską Ustawą Prawo Przedsiębiorców (a konkretnie z art. 5 ust. 1), to specjalna, naprawdę ułatwiona kategoria drobnej aktywności zarobkowej dla osób fizycznych. Jej kluczowa cecha, odróżniająca ją od standardowej działalności gospodarczej, jest banalnie prosta: ze względu na niskie przychody nie jest ona w ogóle uznawana za pełnoprawną działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy. To oznacza rewolucyjne, oddechowe uproszczenie w kontekście wszelkich formalności. Jej największą, najbardziej cenioną zaletą jest absolutny brak konieczności rejestracji w CEIDG, ZUS oraz znacznie, ale to znacznie uproszczona księgowość. Brzmi jak marzenie, prawda? To czyni ją niezwykle przystępną dla każdego, kto nie miał wcześniej do czynienia z prowadzeniem firmy, a marzy o własnej niezależności.
Dla kogo zatem jest to rozwiązanie idealne? Kto powinien pomyśleć o tym, aby zanurzyć się w świat samozatrudnienia bez rejestracji? Przede wszystkim dla:
- Osoby testujące pomysł na biznes: Masz w głowie ten jeden, genialny pomysł? Może rękodzieło, które chcesz pokazać światu? Albo planujesz oferować korepetycje online, albo spróbować sił w jakimś doradztwie? Działalność nierejestrowana to Twój bezpieczny poligon doświadczalny! Pozwala na sprawdzenie, czy Twój pomysł w ogóle ma potencjał rynkowy, i to bez ponoszenia gigantycznego ryzyka i początkowych kosztów związanych z otwieraniem pełnoprawnej firmy.
- Osób dorabiających do domowego budżetu: Jeśli Twoja główna praca to za mało, żeby spełnić wszystkie potrzeby, albo po prostu szukasz dodatkowego źródła dochodu na wakacje czy nowy gadżet, ta forma umożliwia legalne zarabianie na boku. Pomyśl o drobnych usługach, sprzedaży własnych wyrobów na lokalnych jarmarkach, czy nawet o prostej pomocy sąsiedzkiej.
- Studentów, emerytów i bezrobotnych: Dla tych grup samozatrudnienie bez rejestracji może być prawdziwym zbawieniem – idealnym sposobem na zwiększenie dochodów bez wpływu na status (np. studenta, bezrobotnego) czy świadczenia (np. emeryturę). Oczywiście, zawsze z uwzględnieniem odpowiednich limitów – o tym zaraz.
- Początkujących przedsiębiorców: To jest bezpieczny, powolny start. Pozwala na zdobycie pierwszych, bezcennych doświadczeń w zarządzaniu sprzedażą, budowaniu relacji z klientami i rozliczaniu przychodów. Możesz uczyć się na małą skalę, zanim zdecydujesz się na ten większy, czasem przerażający, ale ekscytujący krok w stronę pełnej firmy.
Zatem, kto może prowadzić działalność nierejestrowaną? To proste: praktycznie każdy, kto nie prowadził jej przez ostatnie pięć lat! Wystarczy po prostu zacząć działać, pamiętając o kilku kluczowych warunkach. Może ją prowadzić wyłącznie osoba fizyczna, która w ciągu ostatnich 60 miesięcy (czyli dokładnie pięciu lat – to ważne!) nie wykonywała działalności gospodarczej. Jest to absolutnie fundamentalny warunek, który ma zapobiegać nadużyciom i zachęcać do faktycznego, autentycznego testowania biznesu, a nie tylko omijania przepisów. Co równie ważne, forma ta wyklucza spółki (np. jawne, cywilne, partnerskie) oraz wszelkiego rodzaju działalności, które wymagają specjalnych koncesji, zezwoleń lub wpisu do rejestru działalności regulowanej. To rozgraniczenie jest kluczowe dla bezpieczeństwa prawnego Twoich działań i spokoju ducha. W dalszej części dowiesz się jeszcze więcej o tym, jak założyć działalność nierejestrowaną w sensie praktycznym, jak unikać typowych błędów i naprawdę płynąć przez początki przedsiębiorczości. Pamiętaj, jak założyć działalność nierejestrowaną zgodnie z przepisami, to Twój osobisty klucz do sukcesu i unikania niepotrzebnych problemów. To podstawa dla każdego, kto zastanawia się, jak założyć działalność nierejestrowaną bez zbędnych, frustrujących formalności.
Kluczowe warunki i limity – tu liczy się precyzja!
Słuchajcie uważnie: rozumienie i ścisłe monitorowanie limitów przychodów to absolutna podstawa i, bez cienia wątpliwości, najważniejszy aspekt prowadzenia działalności nierejestrowanej. To jest tak, jak z prędkością na autostradzie – przekroczenie ich automatycznie skutkuje koniecznością rejestracji pełnoprawnej działalności gospodarczej, i nie ma od tego odwołania. W 2024 roku miesięczny limit przychodów należnych z tej działalności nie może przekroczyć 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Co istotne, kwota minimalnego wynagrodzenia w Polsce zmienia się dwa razy w ciągu roku kalendarzowego, co bezpośrednio wpływa na wysokość limitu dla działalności nierejestrowanej. To taka zmienna, którą musisz mieć zawsze na oku.
Pamiętaj o konkretach. Od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 roku minimalne wynagrodzenie to 4242 zł brutto. To oznacza, że miesięczny limit przychodów z działalności nierejestrowanej w tym okresie wynosi równe 3181,50 zł (czyli 75% z 4242 zł). Natomiast od 1 lipca do 31 grudnia 2024 roku minimalne wynagrodzenie wzrośnie do 4300 zł brutto, co pociągnie za sobą podniesienie limitu do 3225 zł miesięcznie (tak, to znowu 75% z 4300 zł). Niezwykle ważne jest, abyś dokładnie śledził, ile można zarobić na działalności nierejestrowanej, licząc przychód należny. Co to znaczy „przychód należny”? To są kwoty, które już Ci się należą za wykonaną pracę czy sprzedany produkt, nawet jeśli faktycznie jeszcze ich nie zobaczyłeś na koncie (na przykład, wystawiłeś fakturę, ale płatność jeszcze nie wpłynęła). Liczy się moment powstania należności, a nie faktycznego wpływu pieniędzy. Sumowanie przychodów odbywa się miesięcznie, co daje Ci pewną elastyczność – jeśli w jednym miesiącu zarobisz mniej, w kolejnym możesz zarobić więcej, pod warunkiem, że w żadnym, absolutnie żadnym miesiącu nie przekroczysz aktualnych działalność nierejestrowana limity przychodów. Poznanie limitów to podstawa, podstawa! Gdy zastanawiasz się, jak założyć działalność nierejestrowaną i utrzymać jej status, te liczby muszą być w Twojej głowie. To jest arcyważne, gdy myślisz, jak założyć działalność nierejestrowaną w oparciu o aktualne regulacje i nie narobić sobie kłopotów.
Drugi kluczowy warunek to wspomniana zasada kontynuacji, a raczej jej braku: przez ostatnie 60 miesięcy (czyli równo 5 długich lat, licząc od daty rozpoczęcia działalności nierejestrowanej) nie mogłeś prowadzić działalności gospodarczej zarejestrowanej w CEIDG. Ten okres jest liczony bardzo, ale to bardzo ściśle i obejmuje również zawieszenie działalności. Jeśli kiedykolwiek wcześniej miałeś zarejestrowaną firmę, musisz odczekać pełne pięć lat od jej wykreślenia z rejestru. Tu nie ma zmiłuj!
A co się dzieje, gdy przekroczysz limit? Och, to jest ten kluczowy moment, w którym serce potrafi zabić mocniej. W momencie przekroczenia miesięcznego limitu działalność nierejestrowana automatycznie, bez żadnych ceregieli, staje się działalnością gospodarczą. Nie ma tutaj żadnego marginesu błędu, żadnej możliwości „cofnięcia” tego statusu, żadnego: „a może nikt nie zauważy?”. Masz wówczas dokładnie 7 dni kalendarzowych od dnia, w którym limit został przekroczony, na jej zarejestrowanie w CEIDG. Proces ten polega na złożeniu wniosku CEIDG-1 – nie zapomnij! Niezarejestrowanie firmy w wyznaczonym terminie wiąże się z bardzo, bardzo poważnymi konsekwencjami prawnymi i podatkowymi, włącznie z karami finansowymi, a co gorsza, koniecznością uregulowania zaległych składek ZUS oraz podatków, wraz z odsetkami. Dlatego bieżące monitorowanie przychodów jest absolutnie niezbędne dla Twojego bezpieczeństwa i spokoju. Pamiętaj, zasady prowadzenia działalności nierejestrowanej w 2024 roku są w tym zakresie rygorystyczne do bólu i ważne jest, byś wiedział, jak założyć działalność nierejestrowaną zgodnie z nimi, aby uniknąć problemów, które mogą Cię naprawdę drogo kosztować. Zawsze, absolutnie zawsze kontroluj swoje przychody, jeśli chcesz wiedzieć, jak założyć działalność nierejestrowaną i działać legalnie, bezstresowo.
Jak założyć i prowadzić działalność nierejestrowaną krok po kroku? To naprawdę proste!
Pamiętam te opowieści znajomych o miesiącach spędzonych na rejestracjach, wizytach w urzędach, stosach papierów… Brrr! A teraz trzymaj się mocno, bo proces, który odpowiada na pytanie jak założyć działalność nierejestrowaną, jest wręcz absurdalnie prosty. Dlaczego? Bo… nie wymaga żadnych formalnych zgłoszeń ani wizyt w urzędach! To właśnie jego główna, niepowtarzalna siła i taka… oddechowa atrakcyjność. Nie musisz meldować się w CEIDG, ZUS, ani nawet w GUS-ie. Wystarczy, że po prostu zaczniesz świadczyć usługi, sprzedawać swoje produkty, pamiętając oczywiście o wspomnianych limitach przychodów. Brzmi to banalnie, ale właśnie na tym, na tej idei maksymalnego uproszczenia, polega cała filozofia. Oto, jak założyć działalność nierejestrowaną w praktyce i rozpocząć swoje samozatrudnienie bez rejestracji, bez zbędnych ceregieli.
Jednakże, ta prostota rozpoczęcia nie oznacza, że nie masz absolutnie żadnych obowiązków. Wręcz przeciwnie, kluczowym obowiązkiem działalności nierejestrowanej jest prowadzenie rzetelnej, uproszczonej ewidencji sprzedaży. Pomyśl o niej jak o Twoim osobistym GPS-ie dla przychodów – to główne narzędzie do monitorowania finansów i upewniania się, że magiczny limit nie został przekroczony. Ta ewidencja może być zwykłym zeszytem, prostym arkuszem kalkulacyjnym w Excelu czy Google Sheets, albo nawet dedykowaną, intuicyjną aplikacją mobilną. Ważne, aby była prowadzona rzetelnie i na bieżąco, z niemal detektywistyczną dokładnością. Powinna ona zawierać następujące informacje dla każdej operacji sprzedaży:
- Data sprzedaży: Kiedy doszło do transakcji – prosta sprawa.
- Numer operacji: Unikalny numer dla każdej sprzedaży (np. kolejny numer na liście). To pomaga w organizacji.
- Opis zdarzenia gospodarczego: Co zostało sprzedane lub jaka usługa została wykonana (np. „sprzedaż tej pięknej bransoletki”, „korepetycje z angielskiego dla Anny Kowalskiej”). Im dokładniej, tym lepiej.
- Kwota przychodu: Suma, jaką realnie uzyskałeś za daną transakcję.
- Suma przychodów narastająco w danym miesiącu: To jest absolutnie najważniejsze! Bieżąca suma wszystkich przychodów od początku danego miesiąca. To pozwala Ci na bieżąco monitorować, czy przypadkiem nie zbliżasz się, a co gorsza, nie przekraczasz miesięcznego limitu.
Dzięki takiej ewidencji sprzedaży będziesz mógł na bieżąco, bez stresu, monitorować swoje przychody i mieć pewność, że Twoje samozatrudnienie bez rejestracji jest nadal w pełni zgodne z przepisami. Co do dokumentowania sprzedaży – na żądanie klienta masz obowiązek wystawić rachunek lub fakturę bez VAT. Taki rachunek powinien zawierać datę wystawienia, Twoje dane i dane nabywcy, dokładną nazwę towaru/usługi, kwotę oraz Twój podpis. Nie musisz wcale drukować paragonów fiskalnych, ponieważ nie jesteś podatnikiem VAT i nie jesteś przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy. Na co dzień wystarczy, że prowadzisz swoją ewidencję, a dowodem sprzedaży dla Ciebie jest potwierdzenie płatności od klienta lub po prostu wpis w Twojej ewidencji. To są podstawowe, ale arcyważne kroki, aby wiedzieć, jak założyć działalność nierejestrowaną i prowadzić ją poprawnie, minimalizując wszelkie formalności i maksymalizując spokój ducha. Zrozumienie tych zasad to fundament, by wiedzieć, jak założyć działalność nierejestrowaną z prawdziwym sukcesem.
A co z rachunkiem bankowym? Nie musisz, podkreślam, nie musisz zakładać osobnego konta firmowego; możesz korzystać ze swojego prywatnego rachunku bankowego. Jednak, i to jest moja osobista rada, dla krystalicznej jasności rozliczeń – zarówno dla Ciebie (łatwiejsze monitorowanie przychodów i kosztów, unikniesz bałaganu), jak i w przypadku ewentualnej kontroli skarbowej (uwierz mi, to oszczędza nerwy!) – naprawdę zaleca się założenie odrębnego konta bankowego dedykowanego tylko dla przychodów i wydatków związanych z Twoją działalnością nierejestrowaną. Oddzielenie finansów osobistych od tych „biznesowych” znacząco ułatwia późniejsze rozliczenia podatkowe i utrzymanie porządku w całej dokumentacji. Pamiętaj również o przechowywaniu wszystkich dokumentów przez co najmniej 5 lat od końca roku, w którym rozliczyłeś się z dochodu. To niby drobne, ale cholernie ważne aspekty, kiedy uczysz się, jak założyć działalność nierejestrowaną i dążyć do prawdziwego profesjonalizmu w swoich działaniach.
Obowiązki podatkowe w działalności nierejestrowanej – spokojnie, to nie taka straszna bestia!
Kwestie podatkowe. Ach, to słowo, które często wywołuje dreszcze, prawda? Ale spokojnie, jeśli zastanawiasz się, jak założyć działalność nierejestrowaną i prowadzić ją zgodnie z prawem, musisz o nich wiedzieć, lecz uwierz mi – to nie jest koniec świata. Przychody z tej formy aktywności podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, czyli według progresywnej skali podatkowej. Aktualnie wynosi ona 12% dla dochodów do 120 000 zł rocznie i 32% dla wszystkiego, co zarobisz powyżej tej kwoty. Niestety, nie ma tutaj możliwości wyboru innej formy opodatkowania (jak np. ryczałt czy podatek liniowy, które są dostępne dla „dużych” firm). To oznacza, że Twoje dochody z działalności nierejestrowanej będą sumować się z innymi dochodami, które masz, a które są opodatkowane na zasadach ogólnych. Dlatego ważne jest, byś dowiedział się, jak założyć działalność nierejestrowaną i jak ją poprawnie, bezboleśnie, rozliczać.
Samo rozliczenie jest zaskakująco proste – odbywa się w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36. Tak, ten jeden dokument, który musisz złożyć do końca kwietnia następnego roku podatkowego. Gdzie wpisać swoje dochody? Przychody z działalności nierejestrowanej wykazujesz w rubryce „Inne źródła”. Pamiętaj, że te przychody sumują się z innymi Twoimi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych – na przykład z umowy o pracę, umowy zlecenia czy umowy o dzieło. Jeśli z sumy wszystkich dochodów przekroczysz drugi próg podatkowy (te nieszczęsne 120 000 zł), to dochody powyżej tej kwoty zostaną opodatkowane stawką 32%. To jest istotny element, który ma realny wpływ na Twój podatek od działalności nierejestrowanej. Dlatego wiedząc, jak założyć działalność nierejestrowaną, musisz też bezwzględnie wiedzieć, jak ją rozliczać, żeby nie było niespodzianek na koniec roku.
Jest jednak jedna fantastyczna wiadomość: w przeciwieństwie do pełnoprawnej działalności gospodarczej, nie masz obowiązku wpłacania miesięcznych czy kwartalnych zaliczek na podatek dochodowy w trakcie roku! To jest naprawdę ogromne ułatwienie, które znacząco poprawia płynność finansową. Podatek rozliczasz i opłacasz raz w roku, po złożeniu PIT-36. Oczywiście, jeśli chcesz uniknąć jednorazowo dużej zapłaty podatku na koniec roku, możesz dobrowolnie wpłacać zaliczki. To jest zalecane, jeśli Twoje przychody są regularne i znaczne – taki mały pro-tip ode mnie.
Czy można odliczyć koszty? No pewnie! To jest kolejna, bardzo, bardzo ważna zaleta. Masz pełne prawo do odliczania kosztów uzyskania przychodów, które są bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością nierejestrowaną. Co to może być? Na przykład koszty zakupu materiałów do produkcji Twojego rękodzieła, narzędzi, oprogramowania, koszty reklamy i marketingu (żeby ktoś się w ogóle o Tobie dowiedział!), transportu, czy nawet części opłat za internet, jeśli jest wykorzystywany w celach zarobkowych. Kluczowe jest ich odpowiednie, staranne dokumentowanie – zachowuj wszystkie faktury, rachunki, paragony (tak, nawet te niefiskalne, żeby były dowodem zakupu!) oraz wszelkie inne dowody poniesienia kosztów. Pamiętaj, że koszt musi być celowy i udokumentowany, aby mógł zostać odliczony od przychodu, zmniejszając tym samym Twoją podstawę opodatkowania i ostateczną kwotę podatku. To jest po prostu kluczowy aspekt, jeśli chodzi o efektywny podatek od działalności nierejestrowanej. Rozważając, jak założyć działalność nierejestrowaną, zawsze, ale to zawsze, myśl o kosztach, aby optymalizować swoje zyski i nie płacić więcej niż musisz. Odliczenie kosztów to ważny, bym rzekł, wręcz strategiczny element, gdy uczysz się, jak założyć działalność nierejestrowaną i chcesz działać mądrze.
A co z VAT-em? Tutaj mam dla Ciebie dobrą wiadomość: zwolnienie z VAT działalność nierejestrowana jest domyślne dla większości. Większość osób prowadzących tę formę działalności automatycznie korzysta ze zwolnienia podmiotowego ze względu na niskie obroty – limit ten wynosi 200 tys. zł netto rocznie. Oznacza to, że dopóki Twoje roczne przychody nie przekroczą tej kosmicznej (dla początkujących) kwoty, nie musisz w ogóle rejestrować się jako czynny podatnik VAT. Możesz także korzystać ze zwolnienia przedmiotowego, jeśli świadczysz specyficzne usługi wymienione w ustawie o VAT, które są z tego podatku zwolnione (np. niektóre usługi medyczne, edukacyjne). Ale uwaga! Dopiero przekroczenie limitu 200 tys. zł (nawet jeśli nastąpi to w ramach działalności nierejestrowanej, zanim jeszcze przekształci się ona w pełną DG) lub prowadzenie działalności wyłączonej ze zwolnienia z VAT (np. usługi prawnicze, jubilerskie, doradcze, sprzedaż samochodów osobowych innych niż nowe) wymaga obowiązkowej rejestracji jako czynny podatnik VAT. W takim przypadku musisz natychmiast złożyć formularz VAT-R do naczelnika urzędu skarbowego. Pamiętaj, czy trzeba zgłaszać działalność nierejestrowaną w VAT – zazwyczaj nie, ale są te wyjątki i to kolejny, cholernie ważny element w procesie „jak założyć działalność nierejestrowaną” na dłuższą metę. Lepiej dmuchać na zimne, co nie?
Działalność nierejestrowana a ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (ZUS) – ulga, ale z haczykiem!
To jest ten moment, na który czeka wielu – crème de la crème całej tej koncepcji! Jedną z największych, jeśli nie absolutnie największą, korzyści i głównym powodem, dla którego tak wiele osób z radością zastanawia się, jak założyć działalność nierejestrowaną, jest ten słynny brak obowiązku płacenia składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) i zdrowotne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). To jest coś, co zasadniczo odróżnia ją od standardowej działalności gospodarczej, gdzie składki ZUS są obligatoryjne i potrafią być naprawdę znaczącą, wręcz obciążającą, częścią miesięcznych kosztów. Brak konieczności płacenia ZUS na początku jest kolosalną ulgą dla budżetu! Minimalizuje ryzyko finansowe i pozwala skupić się, w 100%, na rozwoju Twojego genialnego produktu czy usługi, a nie na martwieniu się o daniny. To jest kluczowy element, który sprawia, że temat działalność nierejestrowana a ZUS budzi tak potężne zainteresowanie, szczególnie wśród tych, którzy szukają informacji o tym, jak założyć działalność nierejestrowaną bez zbędnych obciążeń. Pamiętaj, jak założyć działalność nierejestrowaną z minimalnymi kosztami to marzenie wielu, i w tym przypadku, jest to spełnialne.
Ale, uwaga, jest pewien haczyk, o którym musisz pamiętać, by uniknąć gorzkich niespodzianek. Brak składek ZUS oznacza również, że ta forma aktywności… nie daje tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego ani społecznego w ZUS! Co to znaczy w praktyce? Aby być ubezpieczonym zdrowotnie i mieć prawo do bezpłatnej opieki medycznej w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), musisz posiadać inny, odrębny tytuł do ubezpieczenia. Może to być na przykład:
- Umowa o pracę (jako pracownik – to najprostsza opcja).
- Umowa zlecenie (ale tylko, jeśli z umowy odprowadzane są składki ZUS).
- Status bezrobotnego (pod warunkiem, że jesteś zarejestrowany w urzędzie pracy i nie przekraczasz dopuszczalnych dochodów z działalności nierejestrowanej, które mogłyby Cię pozbawić statusu – to subtelne, ale ważne).
- Status studenta lub ucznia (aż do 26. roku życia, ubezpieczenie zapewnione przez Twoją uczelnię czy szkołę).
- Pobieranie emerytury lub renty (jako uprawniony do świadczeń).
- Status członka rodziny osoby ubezpieczonej (np. dziecka ubezpieczonego rodzica, małżonka – często o tym zapominamy, a to takie proste!).
Jeśli, broń Boże, nie posiadasz żadnego innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, prowadząc wyłącznie działalność nierejestrowaną, to niestety, ale nie będziesz miał prawa do bezpłatnej opieki medycznej w ramach NFZ. W takiej sytuacji musiałbyś opłacać prywatne ubezpieczenie zdrowotne, co generuje dodatkowe, czasem spore koszty, lub, co gorsza, nie korzystać z opieki publicznej, a na to nikt z nas nie chce sobie pozwolić. Warto to dokładnie rozważyć i zaplanować z wyprzedzeniem, zanim zdecydujesz się na prowadzenie takiej działalności jako jedynego, jedynego źródła dochodu. Zawsze, bez wyjątku, upewnij się, że masz zapewniony dostęp do opieki zdrowotnej. Działalność nierejestrowana a ZUS to kwestia, której absolutnie nie można lekceważyć, planując swoje finanse i bezpieczeństwo. Zastanawiając się, jak założyć działalność nierejestrowaną, pamiętaj o tym aspekcie – zdrowie jest bezcenne!
Sytuacje, w których składki ZUS mogą być wymagane, są naprawdę rzadkie, ale istnieją. Przykładowo, jeśli zdecydujesz się na zawarcie umowy zlecenia z własną firmą po przekształceniu działalności nierejestrowanej w pełnoprawną działalność gospodarczą i jednocześnie nie posiadasz innego tytułu do ubezpieczeń, możesz podlegać oskładkowaniu. Jednak dla czystej, niekombinowanej działalności nierejestrowanej, zasada jest prosta jak drut: brak ZUS. I to właśnie sprawia, że jest to forma niezwykle atrakcyjna na start, minimalizująca koszty stałe i biurokrację dla każdego, kto chce wiedzieć, jak założyć działalność nierejestrowaną i zacząć budować coś swojego, z sercem.
Co można, a czego nie można robić w ramach działalności nierejestrowanej? Sprawdź zanim zaczniesz!
Zanim z pełnym zapałem rzucisz się w wir planowania, zastanawiając się, jak założyć działalność nierejestrowaną, musisz koniecznie, wręcz obowiązkowo, upewnić się, czy Twój pomysł na biznes w ogóle kwalifikuje się do tej formy. To absolutnie kluczowe! Pamiętaj, nie wszystkie rodzaje działalności mogą być prowadzone jako nierejestrowane. Niektóre, niestety, wymagają specjalnych zezwoleń, koncesji, licencji lub wpisu do rejestrów działalności regulowanych. Ich prowadzenie bez odpowiednich uprawnień jest po prostu nielegalne, i to niezależnie od wysokości przychodów. Chodzi o Twoje bezpieczeństwo. Dlatego zawsze dowiedz się, jak założyć działalność nierejestrowaną zgodnie z prawem i uniknij bolesnych pułapek, które mogłyby zrujnować cały Twój zapał.
Przykłady działalności, które są bezwzględnie wykluczone z możliwości prowadzenia jako nierejestrowane, obejmują między innymi (i tu nie ma zmiłuj!):
- Sprzedaż alkoholu, tytoniu.
- Usługi detektywistyczne, ochroniarskie – wymagają licencji.
- Usługi finansowe (np. doradztwo inwestycyjne, pośrednictwo kredytowe, prowadzenie biura rachunkowego, maklerskie) – to branże mocno regulowane.
- Prowadzenie apteki, hurtowni farmaceutycznej.
- Handel paliwami.
- Działalności wymagające specjalistycznego sprzętu i pozwoleń (np. transport drogowy osób lub rzeczy, usługi przewozowe taxi) – tutaj liczą się certyfikaty i flota.
- Agencje ubezpieczeniowe.
- Działalności związane z odpadami – bardzo restrykcyjne przepisy.
Na szczęście, wiele popularnych i ekscytujących aktywności doskonale wpisuje się w ramy tej formy działalności i są wprost stworzone do samozatrudnienia bez rejestracji. To właśnie tu możesz dać upust swojej kreatywności i pasji! To pokazuje, co można sprzedawać w działalności nierejestrowanej bez obaw, z lekkością i radością. Należą do nich:
- Rękodzieło: Tworzenie i sprzedaż unikalnej biżuterii, artystycznej ceramiki, natchnionych obrazów, odzieży szytej na miarę, personalizowanych kartek okolicznościowych, zapachowych świec, naturalnych mydeł – niebo dla artystycznych dusz!
- Usługi edukacyjne: Udzielanie korepetycji (języki obce, przedmioty szkolne, instrumenty muzyczne), prowadzenie inspirujących warsztatów, kursów online (jeśli oczywiście nie wymagają akredytacji). Dziel się wiedzą!
- Usługi z branży beauty: Mobilne usługi fryzjerskie, kosmetyczne, stylizacyjne (manicure, makijaż), relaksujące masaże (o ile nie wymagają specjalnych pozwoleń sanitarnych dla konkretnego miejsca, np. salonu stacjonarnego). To idealny przykład, jak działalność nierejestrowana dla stylistki czy kosmetyczki może być cudownym, bezstresowym startem. Pamiętaj, jak założyć działalność nierejestrowaną w swojej branży, zawsze przestrzegając przepisów, by spać spokojnie.
- Drobne usługi IT/marketingowe/graficzne: Tworzenie stron internetowych, obsługa social media, projektowanie grafik, pisanie tekstów (copywriting), proste doradztwo techniczne. Świat digitalu stoi otworem!
- Fotografia i wideo: Sesje zdjęciowe (portretowe, okolicznościowe, produktowe), reportaże, montaż wideo. Uwieczniaj chwile i twórz niezapomniane historie!
- Sprzedaż online: Handel używanymi przedmiotami (np. na Vinted, OLX, Allegro lokalnie), sprzedaż produktów własnej produkcji przez proste strony internetowe czy platformy sprzedażowe. E-commerce na wyciągnięcie ręki.
- Drobne usługi remontowe/ogrodnicze: Pomoc w drobnych naprawach domowych, pielęgnacja ogrodów, koszenie trawy. Złota rączka zawsze w cenie.
- Usługi opiekuńcze/pomocowe: Opieka nad dziećmi, osobami starszymi, wyprowadzanie psów. Pomagaj innym i zarabiaj.
To świetny sposób, by z lekkością przetestować pomysł na biznes bez ton formalności. Ale zawsze, powtarzam, zawsze warto sprawdzić specyficzne przepisy branżowe. Upewnienie się, że Twoja działalność mieści się w ramach dozwolonych dla działalność nierejestrowana, to pierwszy i absolutnie najważniejszy krok do bezpiecznego startu i Twojego osobistego spokoju. Zawsze zadaj sobie pytanie: jak założyć działalność nierejestrowaną w sposób odpowiedzialny i zgodny z regulacjami? Odpowiedź na to pytanie to Twój sukces.
Kiedy warto rozważyć przejście na pełną działalność gospodarczą? Czasami trzeba rosnąć!
Działalność nierejestrowana, jak już wiesz, jest doskonałym punktem startowym, bezpiecznym poligonem doświadczalnym, taką trampoliną do własnego biznesu. Ale bądźmy szczerzy – w pewnym momencie może okazać się po prostu niewystarczająca dla dynamicznie, wręcz eksplodującego, przedsięwzięcia. Głównym, najbardziej oczywistym sygnałem do tej ekscytującej transformacji jest zbliżanie się lub regularne przekraczanie miesięcznego limitu przychodów. Jeśli Twoje zyski systematycznie rosną, a Ty czujesz, że dalsze skalowanie wymaga większych obrotów, przekształcenie w pełnoprawną działalność gospodarczą staje się nieuniknione i, co ważne, konieczne. Pamiętaj, że masz zaledwie 7 dni na dokonanie rejestracji po przekroczeniu limitu, co jest kluczowe w procesie, jakim jest jak założyć działalność nierejestrowaną i z niej, z dumą, wyrosnąć w pełnoprawnego przedsiębiorcę. Rozważ, jak założyć działalność nierejestrowaną i kiedy ją przekształcić, aby maksymalizować swój potencjał i nie hamować własnego rozwoju. Proces przejścia z nierejestrowanej na pełną działalność gospodarczą to naturalny i piękny etap w rozwoju, dlatego warto wiedzieć, jak założyć działalność nierejestrowaną i kiedy podjąć tę ważną decyzję o jej rejestracji.
Inne sygnały i korzyści, które mogą skłonić Cię do podjęcia decyzji o rejestracji firmy, to prawdziwe błogosławieństwa rozwoju. Zerknijmy na nie:
- Większe zlecenia i kontrahenci: Oj tak, to dylemat! Wielu większych kontrahentów (poważne firmy, korporacje) preferuje współpracę z zarejestrowanymi podmiotami gospodarczymi. Czemu? Ze względu na większą wiarygodność, możliwość wystawiania faktur VAT oraz po prostu jasność w rozliczeniach. Prowadzenie działalności nierejestrowanej, niestety, może ograniczać Twoje możliwości pozyskiwania tych naprawdę dużych klientów.
- Zatrudnianie pracowników: Jeśli Twój biznes rozwija się do tego stopnia, że po prostu potrzebujesz pomocy i planujesz zatrudnić pracowników (czy to nie wspaniałe?), musisz zarejestrować firmę. Działalność nierejestrowana, niestety, nie daje możliwości legalnego zatrudniania na umowę o pracę.
- Pozyskiwanie finansowania: Ubieganie się o kredyty firmowe, leasing na sprzęt, dotacje z urzędów pracy czy funduszy unijnych jest zazwyczaj możliwe tylko dla zarejestrowanych działalności gospodarczych. Te firmy mają większą zdolność kredytową i są postrzegane jako znacznie, znacznie bardziej stabilne.
- Budowanie wiarygodności i wizerunku: Posiadanie zarejestrowanej firmy (z numerami NIP, REGON) buduje ogromne zaufanie wśród klientów i partnerów biznesowych. Umożliwia także łatwiejsze budowanie profesjonalnej marki, np. poprzez otwarcie konta firmowego, uzyskanie terminala płatniczego, czy formalne umowy najmu lokalu. Tworzy to wrażenie solidności, prawda?
- Możliwość odliczania szerokiego zakresu kosztów: Chociaż w działalności nierejestrowanej można odliczać koszty (i to jest super!), pełna działalność gospodarcza oferuje zazwyczaj szersze, wręcz imponujące, spektrum możliwości optymalizacji podatkowej i odliczania wydatków związanych z biznesem. Tu naprawdę można pokombinować!
- Wybór formy opodatkowania: Po rejestracji firmy zyskujesz tę wspaniałą możliwość wyboru najkorzystniejszej formy opodatkowania (zasady ogólne, podatek liniowy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych). To pozwala na dopasowanie systemu do specyfiki Twoich przychodów i kosztów, co jest, wierz mi, prawdziwym błogosławieństwem.
Dobra wiadomość jest taka, że proces rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG jest relatywnie prosty i w dużej mierze odbywa się online – wystarczy wypełnić ten jeden wniosek CEIDG-1 na stronie biznes.gov.pl. Ten jeden wniosek pozwala na zgłoszenie firmy jednocześnie do CEIDG, ZUS oraz urzędu skarbowego. Całkiem sprytne, co nie? Przejście na działalność gospodarczą otwiera przed Tobą zupełnie nowe możliwości, takie jak dostęp do preferencyjnych składek ZUS (np. Ulga na start przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie Mały ZUS Plus), co jest kolosalnym wsparciem dla początkujących przedsiębiorców. To naturalny i często, chcąc nie chcąc, niezbędny krok dla rozwoju Twojego samozatrudnienia bez rejestracji, kiedy ambicje i potrzeby biznesowe przekraczają ramy nierejestrowanej formy. Zawsze miej na uwadze, jak założyć działalność nierejestrowaną i kiedy pomyśleć o tym kolejnym, wielkim kroku, aby przejście było nie tylko płynne, ale i bezproblemowe, pełne sukcesów.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o procesie rejestracji firmy, z czystym sumieniem zapoznaj się z naszym poradnikiem Wpis do CEIDG: Kompletny Poradnik Rejestracji Firmy Krok po Kroku. Jeśli interesuje Cię, jakie koszty wiążą się z prowadzeniem firmy, serdecznie polecamy artykuł Firma Jednoosobowa Koszty: Kompletny Przewodnik po Opłatach. A jeśli planujesz bardziej rozbudowane przedsięwzięcie, takie, które naprawdę ma rozwinąć skrzydła, to warto, wręcz trzeba, zastanowić się nad stworzeniem biznesplanu, który pomoże uporządkować wizję i strategię rozwoju. To naprawdę dobry pomysł, wierz mi.
Często zadawane pytania (FAQ) – rozwiejesz tu wszelkie wątpliwości!
Poniżej znajdziesz, mam nadzieję, wyczerpujące odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące działalności nierejestrowanej. Moim celem jest pomóc Ci lepiej zrozumieć jej zasady i rozwiać te małe, czasem irytujące wątpliwości, które mogą Cię dręczyć:
- Czy trzeba zgłaszać działalność nierejestrowaną w urzędzie skarbowym? Oj, nie! To jest właśnie jej urok! Nie ma absolutnie żadnego obowiązku wcześniejszego zgłaszania jej w urzędzie skarbowym. Nie otrzymujesz też specjalnego numeru NIP ani REGON dedykowanego tylko dla tej działalności. Rozliczasz ją jedynie w rocznym zeznaniu PIT-36, wykazując przychody w sekcji „Inne źródła”. To jedna z tych największych, prawdziwych zalet uproszczonych formalności. Nadal zastanawiasz się, czy trzeba zgłaszać działalność nierejestrowaną w innych miejscach? Nie, po prostu nie!
- Czy działalność nierejestrowana wlicza się do stażu pracy? No cóż, tutaj niestety muszę Cię zmartwić. Nie, ponieważ od przychodów z działalności nierejestrowanej nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne do ZUS. A skoro nie ma składek, to nie wlicza się ona do stażu pracy (okresu składkowego i nieskładkowego) ani nie wpływa na prawo do emerytury czy renty. Pamiętaj, że ten brak składek ZUS jest jej główną zaletą, ale musisz być świadom konsekwencji – braku świadczeń z tego tytułu. Coś za coś, prawda?
- Co zrobić, gdy przekroczę limit przychodów w trakcie miesiąca? To jest ten dramatyczny, kluczowy moment! Serce może podskoczyć do gardła, ale bez paniki. W momencie przekroczenia miesięcznego limitu przychodów (przypominam: 75% minimalnego wynagrodzenia brutto), Twoja działalność nierejestrowana automatycznie, tak, automatycznie, staje się działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo Przedsiębiorców. Masz wówczas tylko 7 dni kalendarzowych od dnia przekroczenia limitu na jej zarejestrowanie w CEIDG. Składasz ten jeden wniosek CEIDG-1. Niezarejestrowanie w terminie wiąże się z bardzo, bardzo poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi. Nie ryzykuj!
- Czy mogę wystawić fakturę VAT, będąc na działalności nierejestrowanej? Nie, absolutnie nie, jeśli jesteś zwolniony z VAT (co jest domyślne dla większości osób prowadzących działalność nierejestrowaną z powodu niskich obrotów). Możesz wystawić jedynie fakturę bez VAT (taka, wiesz, „zamiast faktury VAT”) lub rachunek. Na dokumencie należy wtedy umieścić informację o podstawie prawnej zwolnienia z VAT, np. „zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT”. Pamiętaj, że jesteś zobowiązany wystawić taki dokument na żądanie klienta, to Twój obowiązek. Sprawdź dokładnie, działalność nierejestrowana wystawianie faktur i rachunków – jak to robić poprawnie i z głową.
- Czy działalność nierejestrowana wpływa na zasiłek dla bezrobotnych? Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie pozbawia statusu bezrobotnego ani prawa do zasiłku. Ale jest „ale”! Pod warunkiem, że miesięczny przychód należny z tej działalności nie przekracza kwoty stanowiącej połowę minimalnego wynagrodzenia brutto. Jeśli przychód przekroczy tę kwotę, to niestety, ale tracisz status bezrobotnego. Należy jednak zawsze, absolutnie zawsze, zgłosić fakt prowadzenia działalności nierejestrowanej do urzędu pracy, aby uniknąć problemów i prawidłowo rozliczyć ewentualne świadczenia. Uczciwość popłaca.
- Czy działalność nierejestrowana daje prawo do odliczania kosztów uzyskania przychodów? Tak! Tak! I jeszcze raz tak! Masz pełne, stuprocentowe prawo do odliczania kosztów, które są bezpośrednio związane z generowaniem przychodu i są, co ważne, odpowiednio udokumentowane. Co to może być? Zakup materiałów, narzędzi, koszty marketingu (niech Cię zobaczą!), czy inne wydatki niezbędne do prowadzenia Twojej aktywności. Zachowuj wszystkie dowody zakupu (faktury, rachunki, paragony – niech żyje papierologia!), aby móc je uwzględnić w rocznym rozliczeniu PIT-36 i obniżyć swój podatek od działalności nierejestrowanej. Dowiedz się, jak założyć działalność nierejestrowaną i jak odliczać koszty – to Twoja szansa na zaoszczędzenie paru groszy.
- Co można sprzedawać w działalności nierejestrowanej? Oj, lista jest naprawdę długa i obejmuje m.in. rękodzieło (biżuteria, ceramika, cuda!), udzielanie korepetycji, usługi fryzjerskie i kosmetyczne (mobilne – super opcja!), drobne usługi IT i graficzne, fotografię, sprzedaż online (np. na Vinted, Allegro lokalnie – Twoja szansa na e-biznes!), czy usługi doradcze (z wyłączeniem tych mocno regulowanych, jak prawne czy finansowe). Ważne jest tylko, aby upewnić się, że dana aktywność nie wymaga koncesji, zezwoleń lub wpisu do rejestru. Zawsze sprawdzaj dwa razy!
- Działalność nierejestrowana dla stylistki – czy to możliwe? Pewnie, że tak! Usługi stylizacyjne, takie jak doradztwo wizerunkowe, personal shopper (to brzmi dumnie!), organizowanie szafy, czy stylizacja fryzur i makijaż (mobilnie lub u klienta), bardzo, ale to bardzo dobrze wpisują się w ramy działalność nierejestrowana. Oczywiście, o ile nie wymagają specjalnych pozwoleń (np. sanitarnych dla stacjonarnego salonu) i mieszczą się w limitach przychodów. To doskonały, bezbolesny sposób, aby rozpocząć karierę w tej branży bez początkowych, zniechęcających formalności. Pamiętaj, jak założyć działalność nierejestrowaną w swojej branży to twój pierwszy krok do wolności zawodowej!
- Zasady prowadzenia działalności nierejestrowanej w 2024 roku – co się zmieniło? Kluczową, arcyważną zmianą w 2024 roku jest dwukrotna zmiana limitu przychodów, wynikająca ze wzrostu minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 limit wynosił 3181,50 zł, a od 1 lipca do 31 grudnia 2024 roku wzrósł do 3225 zł miesięcznie. Pozostałe zasady, takie jak brak ZUS, uproszczona ewidencja czy rozliczenie w PIT-36, pozostają na szczęście bez zmian. Należy zawsze, bezwzględnie, śledzić aktualne przepisy, aby mieć pewność, że prowadzona przez nas działalność jest zgodna z prawem. To dla Twojego dobra!
Podsumowanie: Rozwiń swoje skrzydła z działalnością nierejestrowaną – teraz Ty jesteś Panem Swojego Losu!
Drodzy przyszli (lub już działający!) przedsiębiorcy, pamiętajcie, że działalność nierejestrowana to absolutnie idealny punkt startowy dla wszystkich, którzy z bijącym sercem chcą spróbować swoich sił w biznesie bez zbędnych, często zniechęcających formalności i, co najważniejsze, na początek uniknąć tych obciążających kosztów związanych z ZUS. To nie tylko fantastyczna furtka do samozatrudnienia bez rejestracji, ale wręcz trampolina do spełnienia marzeń. Pozwala na bezpieczne przetestowanie pomysłu na biznes, zweryfikowanie realnego popytu na swoje usługi lub produkty, a także zminimalizowanie ryzyka finansowego, co jest po prostu nieocenione dla każdego początkującego przedsiębiorcy. To elastyczne, cudowne rozwiązanie, które daje Wam swobodę działania, jednocześnie ucząc podstaw odpowiedzialności za własne finanse i rozliczenia – takie małe, bezbolesne szkolenie z przedsiębiorczości.
Pamiętajcie jednak o tych kilku kluczowych aspektach, które pomogą Wam świadomie i z uśmiechem założyć działalność nierejestrowaną i prowadzić ją efektywnie, a przede wszystkim bezpiecznie, bez stresu i niepotrzebnych nerwów:
- Bieżące monitorowanie limitów przychodów: To jest, powtarzam, absolutna podstawa Twojego spokoju ducha. Regularnie, z chirurgiczną precyzją, sprawdzaj swoją uproszczoną ewidencję sprzedaży, aby nie dopuścić do nieświadomego przekroczenia progu, które wymusiłoby szybką, czasem panikarską, rejestrację firmy.
- Prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży działalności nierejestrowanej: Rzetelne, skrupulatne zapisy to Twoja najlepsza ochrona i niezawodne narzędzie kontroli. Upewnij się, że Twoja ewidencja jest aktualna i zawiera wszystkie wymagane dane – niech będzie Twoim bibliotekarzem finansów.
- Świadomość swoich obowiązków działalności nierejestrowanej w zakresie podatku dochodowego: Rozumienie, jak rozliczać przychody i jakie koszty możesz odliczyć, pozwoli Ci optymalizować podatek i nie płacić ani złotówki więcej niż musisz. Odpowiednie rozliczanie PIT działalność nierejestrowana to podstawa Twojej zgodności z prawem i klucz do większych zysków.
- Zaplanowanie kwestii ubezpieczenia zdrowotnego: To jest super ważne! Upewnij się, że masz inny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli działalność nierejestrowana jest Twoim jedynym, jedynym źródłem dochodu. Nikt nie chce, żeby nagle okazało się, że nie ma dostępu do lekarza.
A co jeśli Twój mały biznesik zacznie rosnąć w siłę, a przychody zaczną regularnie zbliżać się do limitu lub go, z radością, przekraczać? To wspaniale! Zawsze możesz przejść na pełną działalność gospodarczą. To naturalny, ekscytujący krok, który otworzy przed Tobą zupełnie nowe możliwości – pozyskiwanie większych, poważnych klientów, zatrudnianie (tak, własny zespół!), czy korzystanie z różnego rodzaju wsparcia i ulg, np. ulga na start. Świadomy wybór tej formy zarobkowania i odpowiedzialne podejście do obowiązków pozwoli Ci rozwinąć skrzydła w świecie przedsiębiorczości bez niepotrzebnego stresu i biurokracji, dając solidne, mocne podstawy do budowania długoterminowego sukcesu. Ten przewodnik pokazał, jak założyć działalność nierejestrowaną i jak z niej w pełni, świadomie korzystać. Mam szczerą nadzieję, że teraz już wiesz, jak założyć działalność nierejestrowaną i jesteś gotowy, by osiągnąć prawdziwą niezależność. Powodzenia!
